Welkom in de onbemande bib

De bib die open is zonder dat er bibmedewerkers aanwezig zijn: maak kennis met de onbemande bib! Een idee dat in 2004 in Kopenhagen, Denemarken, is geboren, en dat vandaag ook in onze stedelijke bibliotheken van Antwerpen wordt uitgerold. In Wilrijk en in Deurne draait het goed, ook in Ekeren, Hoboken en Merksem komt er een onbemande bib.

De stedelijke bibliotheken willen – meer dan ooit – open huizen zijn, ook na het sluitingsuur. Voor werkende mama’s of papa’s die de vioollessen van zoonlief amper gecombineerd krijgen met de hockeytraining van de dochter, voor studenten die een rustige plek zoeken in de leeszaal, voor senioren die de krant willen lezen of voor de leesclub die wekelijks samen komt… kortom, voor elke Antwerpenaar.

We willen dat meer mensen van de bib gebruik maken. We willen de openbare bibliotheek maximaal toegankelijk maken voor de bezoeker, we willen meer gebruikersgemak. Vandaar de onbemande bib.

Wat kan je er doen?

  • Je kan materialen terugbrengen en nieuwe materialen ontlenen.
  • Je kan tijdschriften en kranten lezen.
  • en je kan gebruik maken van de computers en afdrukken, kopiëren en scannen.

Naar Deens voorbeeld

De onbemande bib is een idee dat in Denemarken is gegroeid. In 2004 experimenteerde een Deense bibliotheek in Kopenhagen als eerste met een concept dat onder de naam ‘Open Libraries’ bekend zou worden. Vijftien jaar later heeft 88 procent van alle Deense bibliotheken onbemande openingsuren ingevoerd. Een bibliotheek is er gemiddeld twaalf uur per dag open.

In Antwerpen

Sinds maart 2020 kent Bibliotheek Bist in Wilrijk onbemande uren, in november 2021 is Bibliotheek Arena in Deurne gevolgd. De onbemande bib is open op vaste uren, voor geregistreerde gebruikers: enkel voor volwassenen ouder dan 18 jaar, enkel voor gebruikers die hun materialen tijdig terugbrengen ook. Ze kunnen met de A-kaart toegang krijgen. Voor de veiligheid van de gebruikers en het gebouw is er camerabewaking en een toegangscontrolesysteem. De bib geeft vertrouwen aan de gebruikers, er is sociale controle en het proefproject in Wilrijk en Deurne met ruim 300 geregistreerde gebruikers draait goed.

Kortom, het project heeft potentieel. De onbemande bib komt er in 2023 ook in Ekeren, Hoboken en Merksem.

Meer tijd voor kwaliteit

Vaak luidt de kritiek dat onbemande uren zouden dienen om het personeel overbodig te maken. Dat is expliciet niet het geval. De inzet van bibliotheekmedewerkers blijft cruciaal om een kwaliteitsvolle werking te garanderen.

Het klopt dat zij steeds minder leentransacties moeten verwerken achter de balie. De invoer van onbemande openingsuren zal dat ongetwijfeld versnellen. Maar ook tijdens bemande openingsuren valt de evolutie richting zelfbediening niet tegen te houden, en gelukkig maar. Dankzij die wegvallende taken hebben medewerkers meer tijd voor kwalitatieve dienstverlening die je liever niet aan een automaat overlaat.